Een geneesmiddel wordt na het noodzakelijk onderzoek gemiddeld 12 tot 15 jaar lang door de octrooihoudende fabrikant exclusief op de markt gebracht. 

Andere geneesmiddelenfabrikanten mogen na afloop van het octrooi ook deze geneesmiddelen ontwikkelen en produceren. Deze nieuw ontwikkelde equivalenten van de oorspronkelijke merkgeneesmiddelen worden als  generieke geneesmiddelen voor een lagere prijs op de markt gebracht.

Generieke geneesmiddelen en merkgeneesmiddelen zijn gelijkwaardig. Beide dienen aan dezelfde criteria van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) te voldoen. Dit zijn criteria op het gebied van werkzaamheid ten aanzien van de opgegeven indicaties en de positieve balans tussen werkzaamheid en schadelijkheid bij gebruik volgens voorschrift en juistheid van opgegeven kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling.

Naamgeving en prijsstelling zijn de kenmerkende verschillen tussen de merkgeneesmiddelen en gelijkwaardige generieke geneesmiddelen. Generieke geneesmiddelen worden niet onder de oorspronkelijke merknaam, maar vaak onder de stofnaam geleverd.